ÖZNE EKSİKLİĞİ Bir cümlede öznenin bulunmaması cümlede anlam karışıklığına yol açıyorsa o cümlede anlatım bozukluğu vardır. ♦ Müdürün odası yeniden düzenlendi, ziyaretçileri kabul etmeye başladı. ( müdür) ♦ Kitabın fiyatı oldukça yüksekti ama çok yararlıydı. (Kitap) ♦ Kimse ses çıkaramıyor, sonucu merakla bekliyordu. (Herkes)
Kategori: Dilbilgisi
Tamlayan Eksikliği
TAMLAYAN EKSİKLİĞİ Bir cümledeki tamlayanı düşmüş isim tamlamalarında tamlananın kime ait olduğu belirsiz olursa burada tamlayan eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır. Bu tür anlatım bozuklukları cümlenin başına senin ya da onun tamlayanlarından biri getirilerek cümle daha belirli hale getirilmelidir. ♦ Şiirlerinden oldukça etkilendim. (Senin – onun) ♦ Evinin buraya uzak olduğunu bilmiyorduk. (Senin – onun)… Okumaya devam et Tamlayan Eksikliği
Yanlış Yerde Sözcük Kullanma
SÖZCÜĞÜ YANLIŞ YERDE KULLANMA Cümlede sözcüğün yanlış yerde kullanımı söz dizimi hatalarına yol açar. Bu da anlatım bozukluğu olarak kabul edilir. ♦ Soyguna katılan iki maskeli kişi aranıyor. (İki kişi) ♦ Okuldan ilk mezun olduğu yıl iş bulamadı. (İlk yıl) ♦ Eşyalar ücretsiz eve hemen teslim edilir. (Ücretsiz teslim)
Mantık Hatası
MANTIK YANLIŞLIĞI YAPMA Doğru ve güzel bir cümle mantık ilkelerinde uymak zorundadır. Mantık ilkelerine aykırı cümleler anlatım bozukluğu ortaya çıkarır. ♦ Aydın, 30’a karşı 20 oyla başkan seçildi. ♦ Tembelliğin sınıfta kalmana hatta zayıf not almana yol açıyor. ♦ Yağan yağmurda pırıl pırıl gökyüzünü izlemeye doyamam.
Deyimlerin Yanlış Anlamda Kullanılması
DEYİMLERİ YANLIŞ ANLAMDA KULLANMA Bir cümlede deyim kendi anlamından başka bir anlamda ya da yanlış anlamda kullanılırsa anlatım bozukluğu meydana gelir. ♦ İnceden inceye düşünüp biranda karar verdi. ♦ Her işi kolayca yapar, eline yüzüne bulaştırır. ♦ Zamanım çok nasılsa, işim başımdan a$kın. ♦ Kızım iki gündür gözümde tütüyor.
Anlamca Çelişen Sözcükler
ANLAMCA ÇELİŞEN SÖZLER KULLANMA Bir cümlede anlamları birbiriyle çelişen sözcük ya da sözcük gruplarının bir arada kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar ♦ Mutlaka bu konuda soru çıkabilir. ♦ Aşağı yukarı tam iki yıl Önce tanıştık. ♦ Belki de ne dediğimi anlamamış olduğuna eminim. ♦ Bence arkadaşım kesinlikle gelebilir.
Yanlış Anlamda Sözcük Kullanma
YANLIŞ ANLAMDA SÖZCÜK KULLANMA Bir sözcük yanlış anlamda kullanılırsa cümlede bir anlatım bozukluğu meyadana getirir. ♦ Başarımı azımsamasına bozuldum. (Küçümseme) ♦ Kendine özgün bir odası yokmuş. (Özgür) ♦ Cana yakınlığı, herkesçe sevilmesine neden oldu, (Sağladı)
Gereksiz Sözcük Kullanma
GEREKSİZ SÖZCÜK KULLANMA Bir cümlede bir sözcük ya da sözcüğün yerini başka sözcük ya da sözcük grupları sağlıyorsa o sözcük grubu gereksiz kullanılmış demektir. ♦ Ebru, oylama sonucu, sınıf başkanı olarak seçildi. ♦ Seninle birlikte çarşıya çıkabilirim. ♦ Bu konu karşılıklı görüşmelerle çözümlenebilir. ♦ Yüksek sesle bağtrmaya başladı. Bir cümlede eş anlamlı sözcüklerin kullanılması da… Okumaya devam et Gereksiz Sözcük Kullanma
Ad (İsim) Cümlesi
AD CÜMLESİ Yüklemi ek fiil almış bir isim olan cümlelere verilen addır. Bir isim ek-eylem almadan yüklem olamaz. ♦ İstanbul en büyük kentimizdir. ♦ Artık bu iş oldu demektir. ♦ İyi bir öğrenciyiz.
Eylem (Fiil) Cümlesi
EYLEM CÜMLESİ Yüklemi çekimli bir eylem olan cümlelere verilen addır. Dilimizde çoğunlukla yüklemler eylem (fiil) dir; ancak isim soylu sözcükler de ek-eylem alarak yüklem olabilmektedir. ♦ Karşıdan şehrin ışıkları görünüyordu. ♦ Sabahlan kahvaltı yapmazdı.