ÇATI UYUŞMAZLIĞI Cümlede kullanılan çatılar birbirine uyum sağlamak zorundadır ve sözcükler gereksiz çatı eki almamalıdır. Ben estetikçinin doktorlarla çalışılmasını öneriyorum, (çalışmasını) Ayrıntıları incelediğim zaman bazı aksaklıklar görülüyor. (İncelendiği)
Etiket: Anlatım Bozukluğu
Fiilimsi Yanlışlığı
FİİLİMSİ YANLIŞLIĞI Bir cümlede fiilimsiler cümlenin anlamına uygun ekleri almadığı durumlarda anlatım bozukluğu meydana gelir. ♦ Size gelişini, sizde kaldığını anlattı durdu, (geldiğini) ♦ Dolma yapmasını bilmeyenler gelmesin. (Yapmayı)
Tamlanan Eksikliği
TAMLANAN EKSİKLİĞİ Bazı cümlelerde sıfat tamlaması ile isim tamlamasının tamlananları ortak kullanılmaya çalışılmaktadır; ancak bu tür kullanımlar anlatım bozukluğu meydana getirmektedir. ♦ Ülkemiz, bazı toplumsal ve kültür sorunları yaşıyor. (Toplumsal sorunlar) ♦ Biz iki yıldır birbirimize kenetlenmiş bir ilişkimiz var. (Bizim) ♦ Bir öğretmen, öğrenciye sevgi aşılaması gerekir. (Öğretmenin)
Tümleç Yanlışlığı
TÜMLEÇ YANLIŞLIĞI Bir cümlede – genellikler sıralı ve birleşik cümlelerde- ilk cümle için kullanılan herhangi bir tümleç (nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci) ikinci cümle için kullanılıyorsa bu tümleçler ikinci cümleye uygunluk sağlamalıdır. ♦ Beni anlıyor ve cevap veriyordu, (bana) ♦ Şimdi eve git, ben arayınca dek ayrılma (Oradan) ♦ Zaman değerlidir, bu nedenle iyi değerlendirelim.… Okumaya devam et Tümleç Yanlışlığı
Yüklem Eksikliği
YÜKLEM EKSİKLİĞİ Genellikle sıralı cümlelerde ilk cümle için kullanılan yüklem ikinci cümle için kullanılır. Ancak bu yüklemlerin ortak olması gerekmektedir aksi halde anlatım bozukluğu meydana gelir. ♦ Çoğu zaman müzik, bazen de televizyon izlerdi. (Müzik dinler) • Sinemaya az, tiyatroya hiç gidemiyorum. (Giderim)
Özne Eksikliği
ÖZNE EKSİKLİĞİ Bir cümlede öznenin bulunmaması cümlede anlam karışıklığına yol açıyorsa o cümlede anlatım bozukluğu vardır. ♦ Müdürün odası yeniden düzenlendi, ziyaretçileri kabul etmeye başladı. ( müdür) ♦ Kitabın fiyatı oldukça yüksekti ama çok yararlıydı. (Kitap) ♦ Kimse ses çıkaramıyor, sonucu merakla bekliyordu. (Herkes)
Tamlayan Eksikliği
TAMLAYAN EKSİKLİĞİ Bir cümledeki tamlayanı düşmüş isim tamlamalarında tamlananın kime ait olduğu belirsiz olursa burada tamlayan eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır. Bu tür anlatım bozuklukları cümlenin başına senin ya da onun tamlayanlarından biri getirilerek cümle daha belirli hale getirilmelidir. ♦ Şiirlerinden oldukça etkilendim. (Senin – onun) ♦ Evinin buraya uzak olduğunu bilmiyorduk. (Senin – onun)… Okumaya devam et Tamlayan Eksikliği
Yanlış Yerde Sözcük Kullanma
SÖZCÜĞÜ YANLIŞ YERDE KULLANMA Cümlede sözcüğün yanlış yerde kullanımı söz dizimi hatalarına yol açar. Bu da anlatım bozukluğu olarak kabul edilir. ♦ Soyguna katılan iki maskeli kişi aranıyor. (İki kişi) ♦ Okuldan ilk mezun olduğu yıl iş bulamadı. (İlk yıl) ♦ Eşyalar ücretsiz eve hemen teslim edilir. (Ücretsiz teslim)
Mantık Hatası
MANTIK YANLIŞLIĞI YAPMA Doğru ve güzel bir cümle mantık ilkelerinde uymak zorundadır. Mantık ilkelerine aykırı cümleler anlatım bozukluğu ortaya çıkarır. ♦ Aydın, 30’a karşı 20 oyla başkan seçildi. ♦ Tembelliğin sınıfta kalmana hatta zayıf not almana yol açıyor. ♦ Yağan yağmurda pırıl pırıl gökyüzünü izlemeye doyamam.
Deyimlerin Yanlış Anlamda Kullanılması
DEYİMLERİ YANLIŞ ANLAMDA KULLANMA Bir cümlede deyim kendi anlamından başka bir anlamda ya da yanlış anlamda kullanılırsa anlatım bozukluğu meydana gelir. ♦ İnceden inceye düşünüp biranda karar verdi. ♦ Her işi kolayca yapar, eline yüzüne bulaştırır. ♦ Zamanım çok nasılsa, işim başımdan a$kın. ♦ Kızım iki gündür gözümde tütüyor.