İKİ NOKTA (:) 1. Kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna konur: ♦ Garipciier’İ hatırlayalım: O. Veli, M. Cevdet, O. Rıfat. 2. Açıklamalardan Önce kullanılır ♦ Nesne ikiye ayrılır: 1. Belirtili nesne 2. Belirtisiz nesne. 3. Karşılıklı konuşmalardan ve aktarma sözlerden önce konur: Yaşlı kadın sordu: – Ne var kızım, niye geldin? Atatürk: “İstikbal göklerdedir.” demiştir.… Okumaya devam et İki Nokta
Kategori: Dilbilgisi
Noktalı Virgül
NOKTALI VİRGÜL (;) 1. Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır: ♦ Baba, duydukları karşısında ne yapacağını bilemedi; yutkundu, bir şey söyleyemedi. 2. Aralarında “ama, fakat…” gibi bağlaçlar bulunan bağlı cümlelerde bu bağlaçtan önce veya bu bağlaçların yerine kullanılır: ♦ Dokunma kalbime; çok incedir, kırılır. ♦ Çok iyi anlattı; ama dinleyen olmadı. 3.… Okumaya devam et Noktalı Virgül
Virgül
VİRGÜL (,) 1. Eş görevli sözcükleri, söz öbeklerini ayırmada kullanılır: ♦ Uğraş, didin, düşün. (Yüklemleri ayırmış.) ♦ Masanın üzerinde kitaplar, defterler vardı. (Özneleri ayırmış.) ♦ Paltosunu, çantasını alıp çıktı. (Nesneleri ayırmış.) 2. Sıralı cümleleri ayırmada kullanılır ♦ Okulunu bitirdi, askerliğini yaptı. ♦ Eve geldi, uyudu. 3. Uzun cümlelerde özneden sonra kullanılır: ♦ Babam, birkaç gün… Okumaya devam et Virgül
Nokta
NOKTA (.) 1. Olumlu ya da olumsuz bildirme cümlelerinin sonuna konur: ♦ Bundan böyle hiçbirinizi dinlemeyeceğim. ♦ Hepinizle tek tek görüşmek istiyorum. 2. Bazı kısaltmaların sonuna konun ‘ ♦ Dr. (Doktor), Apt. (Apartman), İst. (İstanbul) 3. Tarih yazımında: * 31.03.1952, 19.05.1919 Not: Tarihlerde ay adları yazılırken nokta kullanılmaz: ♦ 31 Mart 1952 4. Sıra bildiren… Okumaya devam et Nokta
Çatı Uyuşmazlığı
ÇATI UYUŞMAZLIĞI Cümlede kullanılan çatılar birbirine uyum sağlamak zorundadır ve sözcükler gereksiz çatı eki almamalıdır. Ben estetikçinin doktorlarla çalışılmasını öneriyorum, (çalışmasını) Ayrıntıları incelediğim zaman bazı aksaklıklar görülüyor. (İncelendiği)
Ek Yanlışlığı
EK YANLIŞLIĞI Cümlede kullanılan sözcüklerin aldığı ekler uygun olmalıdır aksi halde anlatım bozukluğu meyadana getirirler. ♦ Okulda birçok arkadaşlar edindim. (Arkadaş) ♦ Çok mutlu olduk sizinle yanştığıma. (Oldum). ♦ Olay, bu noktalara, bu yerlere gelmemesi gerekiyordu. (Olayın)
Fiilimsi Yanlışlığı
FİİLİMSİ YANLIŞLIĞI Bir cümlede fiilimsiler cümlenin anlamına uygun ekleri almadığı durumlarda anlatım bozukluğu meydana gelir. ♦ Size gelişini, sizde kaldığını anlattı durdu, (geldiğini) ♦ Dolma yapmasını bilmeyenler gelmesin. (Yapmayı)
Tamlanan Eksikliği
TAMLANAN EKSİKLİĞİ Bazı cümlelerde sıfat tamlaması ile isim tamlamasının tamlananları ortak kullanılmaya çalışılmaktadır; ancak bu tür kullanımlar anlatım bozukluğu meydana getirmektedir. ♦ Ülkemiz, bazı toplumsal ve kültür sorunları yaşıyor. (Toplumsal sorunlar) ♦ Biz iki yıldır birbirimize kenetlenmiş bir ilişkimiz var. (Bizim) ♦ Bir öğretmen, öğrenciye sevgi aşılaması gerekir. (Öğretmenin)
Tümleç Yanlışlığı
TÜMLEÇ YANLIŞLIĞI Bir cümlede – genellikler sıralı ve birleşik cümlelerde- ilk cümle için kullanılan herhangi bir tümleç (nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci) ikinci cümle için kullanılıyorsa bu tümleçler ikinci cümleye uygunluk sağlamalıdır. ♦ Beni anlıyor ve cevap veriyordu, (bana) ♦ Şimdi eve git, ben arayınca dek ayrılma (Oradan) ♦ Zaman değerlidir, bu nedenle iyi değerlendirelim.… Okumaya devam et Tümleç Yanlışlığı
Yüklem Eksikliği
YÜKLEM EKSİKLİĞİ Genellikle sıralı cümlelerde ilk cümle için kullanılan yüklem ikinci cümle için kullanılır. Ancak bu yüklemlerin ortak olması gerekmektedir aksi halde anlatım bozukluğu meydana gelir. ♦ Çoğu zaman müzik, bazen de televizyon izlerdi. (Müzik dinler) • Sinemaya az, tiyatroya hiç gidemiyorum. (Giderim)