NESNE (DÜZ TÜMLEÇ) Cümlede öznenin yaptığı eylemden etkilenen varlıkları belirten sözcüklere nesne denir. Aşağıdaki cümlelerde nesne olan sözcükleri bulalım. ♦ Marketten ekmek aldım. ♦ Nasrettin Hoca’yı herkes tanır. ♦ Yaşlı adam önce pencereyi açtı. ♦ Ablam örtüyü kaldırdı, masaya tabak koydu. Cümledeki nesnelerin yalın halde ya da “-i” halinde olduğunu gördük. Buna göre nesneler ikiye… Okumaya devam et Nesne
Özne
ÖZNE Cümlede yüklemin bildirdiği işi hareketi yapan; durumu ya da yargıyı üzerinde taşıyan varlıkları bildiren sözcüklere özne denir. Aşağıdaki cümlelerde Özneyi bulalım. İnsanın elinde beş parmak vardır. Gülü seven, dikenine katlanır. Birkaç saat sonra yağmur dindi. Hal eki alan bir sözcük özne olamaz. Cümlede Özneyi bulmak için yükleme “kim, ne” soruları sorulur. Alınan cevap tek… Okumaya devam et Özne
Yüklem
YÜKLEM Cümlede işi, yargıyı, durumu bildiren sözcük ya da söz öbeklerine yüklem denir. Aşağıdaki söz gruplarının cümle olabilmesi İçin sonlarına uygun yüklemleri getiriniz. Bütün halk, köy meydanında……….. Havalar, artık iyice……………. Hayatta en hakiki mürşit…………. Kazanmak istediğim okul……………… Yardımlarınız için size……………………….. Yukarıdaki yüklemleri incelediğimizde görürüz ki, yüklem değişik türden sözcükler olabilir. Çekimlenmiş fiillerin yanı sıra ekfiil… Okumaya devam et Yüklem
Cümle Nedir
Duygu, düşünce, istek ya da yargı anlatan söz dizisine cümle denir. ♦ Okulumu, arkadaşlarımı çok seviyorum, (duygu) ♦ Bin kaygı bir borç ödemez. (Düşünce) ♦ Bilgiden başka hiçbir kuvvete heves etme. ♦ Kitaplar soğuk ama güvenilir dostlardır.
Tek ve Çok Anlamlı Sözcükler
TEK ANLAMLI – ÇOK ANLAMLI SÖZCÜKLER Tek bir kavramı anlatan sözcüklere tek anlamlı; birden çok kavramı, anlamı yansıtan sözcüklere çok anlamlı sözcükler denir. * Ağaç, turşu, üçgen, İstanbul, kiraz (tek anlamlı sözcükler) * Açık, baş, can, dil, çekmek (çok anlamlı sözcükler)
Soyut Anlamlı Sözcükler
Soyut Anlam: Sözcüğün belirttiği kavram, duyu organlarımızla algılanmaz, varlıkları ancak akıl, düşünce yoluyla sezilirse, o sözcük soyut anlamlıdır. Us, düşünce, sevgi, Özgürlük, ruh, sevinç, mutluluk… Bunu anlayacak kafalar yok, (soyut anlam)
Somut Anlamlı Sözcükler
Somut Anlam: Sözcüğün belirttiği kavram veya nesne, duyu organlarımızdan biri ya da birkaçı tarafından algılanıyorsa, o sözcük somut anlamlıdır. Yol, gürültü, koşmak, baca, çiçek… Düşünce kafasını çarptı. (Somut)
Özel – Genel Anlamlı Sözcükler
Ortak özellikleri taşıyan varlıkları anlatan, geniş kapsamlı sözcüklere, genel anlamlı; belirli bir varlığı ya da kavramı karşılayan, anlamca sınırlı sözcüklere Özel anlamlı sözcükler denir. Genelden Özele sıralanış: bitki – ağaç – çam -karaçam Özelden genele sıralanış: istavrit – balık – canlı
Zıt Anlamlı Sözcükler
KARŞIT ANLAMLI SÖZCÜKLER Anlamca birbirinin tersi olan sözcüklerdir. Genellikle nitelik ve eylem bildiren sözcüklerdir. ♦ Gelmek- gitmek (eylem) ♦ Güzel- çirkin (sıfat) ♦ İleri- geri (zarf) Sözcüklerin karşıt anlamlısı kullanıldığı cümleye göre değişebilir. ♦ Doğru cevap – yanlış cevap ♦ Doğru haber – yalan haber ♦ Doğru çizgi – eğri çizgi Sözcükler ekle (-siz ve… Okumaya devam et Zıt Anlamlı Sözcükler
Eş Anlamlı Sözcükler
EŞ ANLAMLI SÖZCÜKLER Anlamları aynı olan farklı yazılıştaki sözcüklerdir. Türkçe bir sözcüğün, yabancı bir dilden dilimize girip yerleşen karşılığı, eşanlamlılığı yaratır. Yakın anlamlı sözcükler de eşanlamlı gibi birbirinin yerine kullanılabilir. millet- ulus vatan- yurt fert- birey süslemek- bezemek- donatmak (yakın anlamlı) Türkçede eş anlamlı sözcükler birbirinin yerine kullanılabilir. Ancak kalıplaşmış, yerleşmiş söyleyişlerde bu her zaman… Okumaya devam et Eş Anlamlı Sözcükler