GEZİ YAZISI Gezilip görülen yerlerle ilgili bilgi, gözlem, yaşantı ve izlenimlerin aktarılmasıyla oluşturulan metinlere gezi yazısı denir. Gezi yazısı bilgilendirme amacı güdülerek oluşturulan bu nedenle de öğretici metinler içinde sınıflandırılan bir metin türüdür. Gezi Yazısında anlatılan yerlerin; *tarihsel kimliği *coğrafi konumu *iklim özellikleri *doğal güzellikleri *ekonomisi *kültürel özellikleri hakkında bilgi verilir. Gezi yazıları okuyucularda anlatılan… Okumaya devam et Gezi Yazısı
Yazar: Site varsayılanı
EYLEM ÇATISI
Eylemlerin özne ve nesne durumlarına göre farklı özellikler göstermesine eylem çatısı denir. Eylem çatısı iki yönden incelenir: A. NESNEYE GÖRE ÇATI: Eylemler, cümlede nesne alıp almamaları açısından dörde ayrılır: 1. GEÇİŞLİ EYLEMLER: Nesne isteyen, alan eylemlere denir. “Kimi, Neyi” sorularına cevap verir. Bu kitabı iki günde okudum. (Belirtili nesne- Geçişli eylem) Eve gelirken gazoz almış.… Okumaya devam et EYLEM ÇATISI
EYLEMDE YAPI
A. BASİT (KÖK) EYLEMLER: Yapım eki almamış, kök durumundaki eylemlerdir. Türkçede basit eylemlerin çoğu tek hecelidir. İki heceli basit eylem azdır. koş-, gel-, bak- yürü- . İnan-, uyu- … B. TÜREMİŞ EYLEMLER: Ad ve eylemlerden yapım ekleriyle elde edilen yeni anlamlı eylemlerdir. *temizle-, haberleş-, hastalan-, azal-, karar-, benimse-… * bakın-, bakış-, yazıl-, anlat-, yazdır-, pişir-…… Okumaya devam et EYLEMDE YAPI
EYLEMDE KİP
Eylemlerin dilek ve zaman bildiren eklerle kazandıkları yeni yeni biçimlere kip denir. Cümlede her eylem, kip ekleriyle kullanılır. Eylem kipleri ikiye ayrılır: A. BİLDİRME KİPLERİ (HABER KİPLERİ): Eylemin yapılış zamanını bildiren kiplerdir. Dörde ayrılır: 1. Geçmiş Zaman Kipi: Eylem geçmişte yapılmıştır. Bildirilişine göre ikiye ayrılır. a) -di’li Geçmiş Zaman Kipi (Bilinen, görünen Geçmiş Zaman): Eylemin… Okumaya devam et EYLEMDE KİP
EYLEM (FİİL)
EYLEM (FİİL) Varlıkların yaptıkları işleri, hareketleri, oluş ve durumları zamana, kişiye bağlayarak anlatan sözcüklere fiil (eylem) denir. Eylem bildiren sözcükler, zaman ve kişi ekleri çıkarıldıktan sonra “-mek” ekiyle okunur. Buna eylem tabanı (mastar) denir. Çalıştım, başardım. (Çalışmak, başarmak) Gideceğim, onunla bunu konuşacağım. (Gitmek, konuşmak) EYLEMDE ANLAM Eylem tabanlarında iş, oiuş, hareket, durum, kılış anlamları vardır.… Okumaya devam et EYLEM (FİİL)
Zincirleme İsim Tamlaması
Tamlayanı veya tamlananı, bazen İkisi de, bir ad tamlaması olan tamlamalardır. altın kolye – nin fiyatı Takısız ad tam. Tamlanan Ayşe’nin altın kolyesi Tamlayan Tamlanan Sınıf arkadaşım – in Türkçe kitab-ı (Belirtisiz Ad Tamlaması + Belirtisiz Ad Tamlaması) Tamlayan Tamlanan Zincirleme ad tamlamalarında tamlayan ve tamlanan birbirine -(n) in eki ile bağlanır. Türkçe dersi –… Okumaya devam et Zincirleme İsim Tamlaması
Takısız İsim Tamlaması
Tamlayan, tamlananın neden yapıldığını belirtir. Her iki ad da tamlama eki almaz. Cam vazo (Camdan yapılmış vazo) Çelik tencere (Çelikten yapılmış tencere) Takısız ad tamfamalarında tamlayan hammaddenin, tamlanan ondan elde edilmiş bir ürünün adıdır. Deri koltuk (Hammadde- Ürün) *Takısız ad tamlamalarını sıfat tamlamalanyla karıştırmamak için “-den” ekinden yararlanılabilir. Takısız tamlamada tamlayan “-den” ekini alarak da… Okumaya devam et Takısız İsim Tamlaması
Belirtisiz İsim Tamlaması
Tamlayan, tamlananı çok değişik anlam İlgileriyle tamamlar. Tamlayan ek almaz, tamlanan -(s) i eki alır. bebek maması (Tamlayan Tamlanan) telefon rehberi (Tamlayan Tamlanan) Belirtisiz ad tamlamalarında iki ad arasında kurulan başlıca anlam ilgilerini şöyle sıralayabiliriz: vişne reçeli (Neden elde edildiği) savaş korkusu (Durumun nedeni) dikiş makinesi (Ne işe yaradığı) çocuk bahçesi (Neye, kime ait olduğu)… Okumaya devam et Belirtisiz İsim Tamlaması
Belirtili İsim Tamlaması
Tamlayan, tamlananın kime, neye ait olduğunu belirtir. Tamlayan “-(n) in” eki, tamlanan -(s) i (iyelik) ekini alır. Ablamın giysileri.. (Kimin giysileri?) Tamlayan Tamlanan Kapının kilidi (Neyin kilidi?) Belirtili ad tamlamalarında tamlayanla tamlanan yer değiştirebilir: Kimse bilmiyordu yerini Ayşe’nin. (Tamlanan Tamlayan) Baharı bir başkadır İzmir’in. (Tamlanan Tamlayan) Tamlananı belgisiz zamir olan ad tamlamalarında tamlayan, “-den” ekiyle… Okumaya devam et Belirtili İsim Tamlaması
Ad Tamlamaları ( İsim Tamlamaları)
Bir adın, değişik anlam ilgileri sağlamak için başka adlar tarafından tamamlanmasına ad tamlaması denir, Ad tamlamalarında asıl anlatılmak istenen öğeye tamlanan, onu anlamca tamamlayan öğeye de tamlayan denir. Tamlama kurulurken önce tamlayan, sonra tamlanan kullanılır. Örtüyü makinede yıkamış. (ad ad) Masanın örtüsünü, çamaşır makinesinde yıkamış. (Tamlayan Tamlanan, Tamlayan Tamlanan) Ad tamlamaları yapılışları ve kurdukları anlam… Okumaya devam et Ad Tamlamaları ( İsim Tamlamaları)