Dilimizde fiillerin (eylemlerin) üzerine gelerek onlardan tekrar fiiller türeten eklere Fiilden Fiil Yapan Ekler adı verilir. En çok kullanılanlar şunlardır: -(i)l: görül-, vurul-, soyul-… -{i)n: bakın-, dövün-, gezin-… -{i)ş: bakış-, dövüş-, yazış… -t: okut-, uyut-, söylet… -dir: saldır-, yazdır-, sordur… -ir: pişir-, bitir- -(e)r: gider-, çıkar-, …
Kategori: Dilbilgisi
Fiilden İsim Yapan Ekler
Dilimizde eylemlerin üzerine gelerek onlardan adlar (isimler) türeten eklere Fiilden İsim Yapan Ekler adı verilir. En çok kullanılanlar şunlardır: -me: karma, umursama… -mek: gülmek, yemek, çakmak… -iş: özleyiş, duyuş, bakış… -(i)m: uçurum, geçim, ölçüm… -i: yazı, sayı, doğu … -k: yanık, açık, tarak … -gi: sevgi, uy{u)ku, örgü… -ek: erek, bıçak, korkak… -gin: kırgın, yetişkin,… Okumaya devam et Fiilden İsim Yapan Ekler
İsimden Fiil Yapan Ekler
Bu tür ekler isimlerin üzerine gelerek onlardan eylem (fiil) yapmaya yarayan eklerdir. En çok kullanılan İsimden Fiil Yapan Ekler şunlardır. +le: başla-, sula, üfte-, fırla-… +leş: darlaş-, iyileş-, güzelleş-… +len: hastalan-, dalgalan-… +el: azal-, daral- … +I: doğrul-, ufal-… +e: kana-, oy(u)na-, boşa-… +er: morar-, sar(ı)ar-… +de: fısılda-, ışılda-… +r: delir-, karar-… +se: susa-, önemse-…… Okumaya devam et İsimden Fiil Yapan Ekler
İsimden İsim Yapan Ekler
İsim soylu sözcüklerin üzerine gelerek onlardan tekrar isim soylu sözcük türeten ek türlerine verilen addır. En çok kullanılan İsimden İsim Yapan Ekler şunlardır: +lik: zeytinlik (yer adı), gözlük (araç adı), iyilik (kavram adı), çocukluk (zaman adı), işçilik (meslek adı), yolculuk (durum adı), kışlık giysi (sıfat)… +li: tuzlu, yağlı (sıfat); liseli, İzmirli (bir yere aitlik)… +siz… Okumaya devam et İsimden İsim Yapan Ekler
Yapım Eki Nedir
Kök ve gövdelerden yeni anlamda sözcükler yapan eklerdir. Yapım ekleri; sözcüğün anlamını değiştirdiği gibi türünü de değiştirebilir. Dilimizde çok sayıda yapım eki vardır. Ancak biz bu yapım eklerini dört ana başlıkta toplayabiliriz: 1. İsimden İsim Yapan Ekler 2. İsimden Fiil Yapan Ekler 3. Fiilden İsim Yapan Ekler 4. Fiilden Fiil Yapan Ekler Yukarıdaki eklerin dışında… Okumaya devam et Yapım Eki Nedir
Ek Nedir
Kendi başına anlamı olmayan; sözcük içinde görevi olan ses parçalarıdır. İkiye ayrılır: a. Yapım Eki Nedir b. Çekim Eki Nedir
Fiil (Eylem) Kökleri
FİİL KÖKLERİ: İş, oluş, hareket, durum bildiren köklerdir. Mastar ekiyle (-mek) okunabilirler. ♦ gel-, koş-, al-, git-, bak … Bir dilde bulunan isim ve fiil kökleri varlıklarını, kavramların, hareketlerin teker teker karşılığını verecek kadar çok değildir. Gerekli olan sözcükler bu köklere yapım ekleri getirilerek sağlanır. Bu yolla yapılmış sözcüklere “gövde” denir. Dilimizde hem fiil, hem… Okumaya devam et Fiil (Eylem) Kökleri
İsim (Ad) Kökleri
İSİM KÖKLERİ: Varlıkları ve kavramları karşılayan köklere verilen addır. ♦ İsim kökleri: göz, el, balık, doğru…
Kök Nedir
KÖK: Bir sözcüğün anlam taşıyan en küçük parçasına denir. Daha küçültülüp kısaltıldığı zaman anlamı bozulur. Türkçede kökler bir veya iki hecelidir. Eklemeli dillerden olan dilimizde kök, sözcüğün baş kısmında bulunur, ihtiyaca göre gerekli ekler sona eklenir: * “kömürlüklerde” sözcüğünün anlamlı en küçük parçası “kömür” sözcüğüdür. -lük” yeni anlamda sözcük yapan bir ektir, “-ler” ve “-de”… Okumaya devam et Kök Nedir
Sözcük Türetme
Sözcük Türetme Dilde kullanılan kök dediğimiz sözcüklerden ekler yardımıyla yeni sözcükler elde etme işlemine türetme denir. Türetme konusuna “kök” ve “ek” kavramlarını açıklayarak başlamak gerekir. 1. Ek Nedir 2. Kök Nedir