Kategori: Divan Edebiyatı

Divan Edebiyatı Üzerine Birkaç Söz

Türk toplumu olarak tarihin ta eski çağlarından beri -nedense- kendimiz olamamışız, kendimizi, kültürümüzü beğenmemişiz, onu hep hor görmüşüz. Özellikle İslamiyet ile tanıştıktan sonra kendi kültürümüzü yetersiz, aşağı gördüğümüzden olacak Arap ve Fars kültürüne yönelmişiz. Dinin de etkisiyle güzel – çirkin, iyi – kötü demeden ne varsa almışız. Cümlelerin arasına biraz Arapça, Farsça kelime sıkıştıranlara alim… Okumaya devam et Divan Edebiyatı Üzerine Birkaç Söz

Nedim-i Kadim

Nedim-i Kadim (?-1670) Dîvan şâiri, İstanbul’da doğdu. Medrese eğitimi gördü ve müderrislik yaptı. İstanbul’da öldü. Lâle Devri şâiri Nedim‘in takdirini kazanmış bir şâirdir. Bazı gazellerinde şuhça söyleyişi ile meşhur adaşı kadar ba­şarılı olmuştur. Dîvân’ı Halil Nihat Boztepe tarafından Nedim Divânı’na ek olarak bastırıldı (1922).

Fuzuli

Bağdat’ta yaşamış, iyi bir eğitim görmüştür. Bir tezkirede (Ahdi) geometri, fizik, astronomi bildiği yazılıdır. Kanuni’nin Bağdat seferi sırasında Kanuni’ye kasideler sunmuş, kendisine bağlanan maaşı alamayınca döneminin kötülüklerinden yakınan ünlü “Şikayetname”yi yazmıştır. Eser, mektup türündedir. Yaşamı yoksulluklar içinde geçen şair, Türkçe divanının Önsözünde bilimsiz şiiri, temelsiz bir yapı­ya benzetmiştir. Şiirlerini Azeri Türkçesiyle yazan lirik bir şairdir.… Okumaya devam et Fuzuli

Katip Çelebi

İyi bir eğitim görmüştür. Arapça – Farsçanın yanısıra Batı dillerinin kimilerini de öğrenmiştir. Tarih, coğrafya, askerlik, denizcilik, matematik tıp alanlarında eserleri vardır. Cihannüma adlı eserinde Japonya ve Irak ara­sında yer alan ülkelerin coğrafi ve tarihsel özellikleri üzerinde durmuştur. Fezleke’nin konusu , 17.yüzyılın tarihsel olayla­rıdır. Keşf üzzunun bibliyografya çalışmasıdır. Katip Çelebi‘nin kimi eserleri sade, kimileri ise… Okumaya devam et Katip Çelebi

Naima

Osmanlı Devletinin en önemli tarih yazarlarından biridir Naima. Kendi adıyla anılan ” Naima Tarihi” adlı eseriyle tanınır. Altı ciltlik bu eserde yazar 1591-1651 ara­sındaki olayları, oluş sırasına göre anlatmıştır. Dili çağdaşlarına göre daha sade olan sanatçı­nın eserinde zaman zaman süslü anlatıma da rast­lanır. Osmanlının en karışık dönemlerini tarafsız ve gerçekçi bir anlatımla yazmıştır.

Süleyman Çelebi

Bursa’da Orhan Bey zamanında doğmuştur. Çocukluğunda iyi bir öğrenim görerek bilgili tavırlarıyla Padişah Yıldırım Beyazid’in beğenisini kazanmış ve yapımı 1399’da biten Ulu Cami’ye imam olarak görevlendirilmiştir. Rivayetlere göre Hazreti Muhammed’in diğer peygamberlerden çok farkı olmadığını dile getiren bir İranlı vaize üzülerek 6 yüzyıldır büyük bir içtenlikle okunan Mevlidi yazmıştır. Doğum tarihinin 1351, ölüm tarihinin ise… Okumaya devam et Süleyman Çelebi

Ahmedi

(13. 14.yüzyıl), din dışı konuları işle­miştir. Divanı ile İskendername ve Cemşid ü Hurşit adlı iki mesnevisi vardır. Kendi dönemindeki şairleri büyük oranda etkilemiştir. Şiirleri dini konular veya temalar içermez.  Ahmedi, Fars şiir biçimini Türkçe’ye uyarlamaya çalışmıştır, ancak Farsça mecazlar Türkçe’ye tam olarak uydurulamadığı için şiirlerinde düzenli ve güçlü mısra yapıları yoktur. Çoğunlukla yüksek zümreye (padişahlara)… Okumaya devam et Ahmedi

Şeyh Galip

( 18.YÜZYIL ) Mevlevi çevrelerinde yetişerek iyi bir eğitim gö­ren sanatçı, İstanbul’da yaşamıştır. Divan edebiyatının son ünlü şairidir. Şiirlerinde yeni imajlar yaratarak, giderek daralan Divan şiirinin ufkunu daha da genişletmiştir. Kalıplara boğulan Divan şiirine az da olsa yeni bir söyleyiş kazandırmıştır. Tüm şiirleri tasavvufi bir anlam taşır. Şeyh Galip‘in şiirlerini anlamak için tasavvuf terimlerini bilmek… Okumaya devam et Şeyh Galip

Nedim

NEDİM ( 18. YÜZYIL) Gazelleri, kasideleri ve şarkılarıyla tanınan Nedim. İstanbul’da yaşamış, medrese eğitimi gör­müş. Arap ve Fars dili ve edebiyatını öğrenmiş, yıllar­ca müderreslik yapmıştır. Patrona Halil ayaklanması sırasında sarayın damından düşerek ölmüştür. Lale devri sanatçısı olan Nedim, şiirlerinde bu dönemin zevk ve eğlence yaşamını. İstanbul’un güzelliklerini anlatmıştır, Şiirlerinde din dışı konuları işlemiş, mesnevi türüne… Okumaya devam et Nedim

Nabi

NABİ ( 17.YÜZYIL) Urfa’da doğan Nabi, iyi bir medrese eğitimi gör­müş. 4. Murat zamanında İstanbul’a gelmiş, çeşitli devlet hizmetlerinde bulunmuştur. Didaktik tarzda yazdığı şiirleriyle tanınır. Döne­minin toplumsal çöküntülerini, siyasal karışıklıkları­nı, ekonomik bozukluklarını şiirine taşımıştır. Nabi, şiirle­rinde ahlakçı, eğitici, yol gösterici kimliği sezilir. Şiirlerinde düşünceyi söz sanatlarıyla süslemiş. Dir felsefe olarak belirgin bir biçimde ortaya koyma­ya… Okumaya devam et Nabi