NOKTA (.)

1. Olumlu ya da olumsuz bildirme cümlelerinin sonuna konur:

♦ Bundan böyle hiçbirinizi dinlemeyeceğim.

♦ Hepinizle tek tek görüşmek istiyorum.

2. Bazı kısaltmaların sonuna konun ‘

♦ Dr. (Doktor), Apt. (Apartman), İst. (İstanbul)

3. Tarih yazımında:

* 31.03.1952, 19.05.1919

Not: Tarihlerde ay adları yazılırken nokta kullanılmaz:

♦ 31 Mart 1952

4. Sıra bildiren sayılarda —(î)nci eki yerine 5. sınıf, 3. Selim, 2. cilt

5. Saat, dakika, saniye gösteren sayılar arasına konur:

♦ Maç21.45′te başladı.

♦ Ders 9.30′da bitecek.

6. Sayılarda basamaklar arasına konur

♦ 1.670.350

7. Kuruluş adlarının kısaltmasında nokta kullanılmaz:

♦ TRT, PTT, İSKİ, TBMM

8. Çarpı işareti yerine kullanılır.

♦ 150.2=300

1. Eş görevli sözcükleri, söz öbeklerini ayırmada kullanılır:

♦ Uğraş, didin, düşün. (Yüklemleri ayırmış.)

♦ Masanın üzerinde kitaplar, defterler vardı. (Özneleri ayırmış.)

♦ Paltosunu, çantasını alıp çıktı. (Nesneleri ayırmış.)

2. Sıralı cümleleri ayırmada kullanılır

♦ Okulunu bitirdi, askerliğini yaptı.

♦ Eve geldi, uyudu.

3. Uzun cümlelerde özneden sonra kullanılır:

♦ Babam, birkaç gün sonra iş gezisine çıkacak.

♦ Ahmet, kim bilir kaç kişinin canına kıydı.

4. Anlam karışıklığını önlemek için zamir ve adlaşmış sıfatlardan sonra konur:

♦ Yaşlı, doktoru dikkatle dinliyordu.

♦ O, köşedeki saatçide seni bekliyor.

5. Ara sözleri ayırmak için kullanılır:

♦ Elindeki kitabı, sanırım bir macera romanıydı, bir türlü bırakamıyordu.

♦ En sevdiğim kadını, eşimi, çok ihmal ettim.

6, Kabul, red, teşvik bildiren sözcüklerden sonra kullanılır:

♦ Hayır, öyle yapmamalısın.

♦ Peki, oraya bir gün gideriz.

♦ Haydi, gidiyoruz artık.

7. Seslenmelerin sonuna konur:

♦ Sevgili Dostlar,

♦ Çocuklar, beni dinler misiniz?

8. Tırnak içine alınmamış alıntı cümlelerinin başına ve sonuna tırnak İşareti yerine kullanılır:

♦ Bir düşünür, söz tohumdur, diyor.

♦ Mustafa Kemal, sanat hayattır, de.

1. Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır:

♦ Baba, duydukları karşısında ne yapacağını bilemedi; yutkundu, bir şey söyleyemedi.

2. Aralarında “ama, fakat…” gibi bağlaçlar bulunan bağlı cümlelerde bu bağlaçtan önce veya bu bağlaçların yerine kullanılır:

♦ Dokunma kalbime; çok incedir, kırılır.

♦ Çok iyi anlattı; ama dinleyen olmadı.

3. Öznenin diğer Öğelerle karışmasını önlemek için kullanılır:

♦ Edebiyat; duygu, düşünce ve hayallerin güzel ve etkili anlatılması sanatıdır.

♦ Zeki; çalışkan, gururlu bir çocuktur.

4. Her biri kendi içinde bağımsız olan sıralı cümlelerde kullanılır:

♦ Kel ölür, sırma saçlı olur; kör ölür, badem gözlü olur.

♦ At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

5. Cümle içinde virgülle ayrılmış tür ve söz öbeklerini ayırmada kullanılır.

♦ Erkek öğrencilere siyah tişört, sarı şort; kız öğrencilere pembe tişört, siyah şort verildi.

1. Tamamlanmamış yargıların sonuna konur:

♦ Sağda iki katlı bir ev… Arkasında bir fabrika…

2. Benzer örneklerin sürebileceğini göstermek için kullanılır:

♦ Neler vardı neler.. İpek, altın, gümüş….

3. Söylemek istenmeyen sözün yerine kullanılır:

♦ Parayı çalanın S… olduğunu söyledi.

1. Özel adlara getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır.

♦ İzmir’de, Mİnnoş’un

2. Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak İçin kullanılır:

♦ TEK’e, NATO’nun…

3. Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır:

♦ 5′inci, 7′den, 70′e, 1925′teki…….

4, Bazı nedenlerle düşen seslileri belirtmek için kutlanılır:

♦ n’olur, Karac’oğlan

5. Bir ek, veya sesten sonra gelen ekleri ayırmak İçin kullanılır:

♦ A’dan, Z’ye,

♦ -ki’nin yazımı

1. Başka bir kişiden veya yazıdan aynen aktarılan cümleler tırnak işaretiyle yazılır

♦ “Neler söylüyorsun sen?” diye bağırdı.

2. Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içinde yazılabilir:

♦ Şiirlerinde “sıla özlemi” ağır basar.

3. Yazıda geçen eser adları, atasözü ve Özdeyişler tımak içinde belirtilir:

♦ Yazarın, “Türkçe Off kitabını okudun mu?

1. Satıra sığmayan sözcükler hecelerine ayrılırken satır sonuna konur:

——————————-hanı-
meli

——————————-İz-
mir’de

2. Ara söz ve ara cümlelerin başına ve sonuna konur:

♦ Konuşması bitince -aslında onu dinlememiştim- görüşlerimi bildirmemi istedi.

3. Aralarında anlam ilgisi olan sözcükler ve tarihler arasına konur.

♦ İzmİr-Ankara karayolu,

♦ 1914-1918 yıllarında

4. Dilbilgisinde değişik nedenlerle kullanılır:

♦ -ce, -ler; ay-dın-lık; git-, gel-

1. Dilimizde genellikle olay yazılarında karşılıklı konuşmaların başında kullanılır:

— Nereye gidiyorsun?

— Kütüphaneye.

— Ödevin mi var?

— Evet.

1. Dilimizde, bir yazıdan aktarma yapılırken alınmayan, belirtilmeyen bölümlerin yerine kullanılır.

……Akşam, yine evde yalnızdı.

a. Asıl olarak dilimizde, her cümle büyük harfle başlar. Cümle sonu işaretlerinden sonra (nokta, soru işareti, ünlem işareti) büyük harfle devam edilir;ancak bazı şiirlerde bu kurala uyulmayabilir.

♦ Niye canını sıkıyorsun? Ben senin başaracağına eminim.

b. Özel adların (isimlerin) her sözcüğü büyük harfle başlar:

♦ Mustafa Kemal Atatürk, Ali Bey, Türkiye Cumhuriyeti, Tekir, Vatan Caddesi, Marmara Denizi, Kızılay, Türk Dili Dergisi, Türkçe, Mars…

c. Mektuplarda ve resmi yazışmalarda hitap sözcükleri büyük harfle başlar:

♦ Sevgili Kardeşim,

d. Belirii bir günü bildiren tarihlerde ay ve gün adlan büyük harfle başlar.

♦ 17 Haziran Pazar günü

e. Yazı başlıklarını her sözcüğü büyük harfle başlar:

♦ Tiyatronun Değeri

♦ Doğa ve insan