FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL (1898- 1973)

1. Şiire Birinci Dünya Savaşı’nda aruzla başladı. Daha sonra da hece ile şiirler yazmaya başladı; fakat hece ile şiirler yazarken aruzla şiirler yazmaya da devam etti.

2. Duygu ve düşünceyi bir arada yürüten, romantik ve realist konu ve hayatları işleyen şiirleriyle ün yapmıştır.

3. Şiirlerinde Anadolu’yu ve memleket sevgisini anlatır. Memleketçi şiirin en önemli ismidir.

4. En ünlü şiiri “Han Duvarları”nda İstanbul’dan Kayseri’ye yapılan üç günlük yolcuğu anlatmıştır.

5. Şiirlerindeki başlıca temalar aşk, hasret, tabiat, ölüm, kahramanlık ve ihtirastır.

6. Dili sade ve akıcıdır. Söz sanatlarına yer veren güçlü bir üslubu vardır.

ŞİİR: Elimle Seçtiklerim, Heyecan ve Sükun, Şarkın Sultanları, Bir Ömür Böyle Geçti, Gönülden Gönüle, Dinle Neyden, Çoban Çeşmesi, Han Duvarları, Suda Halkalar

OYUN: Canavar, Akın,  Özyurt, Kahraman, Yayla Kartalı

ROMAN: Yıldız Yağmuru

1. Hecenin beş şairi adıyla anılan bu sanatçılar Milli edebiyat akımından etkilenmiş ve şiirlerinde sadece hece veznini kullanmışlardır.

2. Şiirde sade ve özentisiz olmayı ve süsten uzak olmayı tercih etmişlerdir.

3. Beş Hececiler şiire Birinci Dünya Savaşı ve milli mücadele döneminde başlamışlardır.

4. Beş Hececiler şiirlerinde önce aruzu kullanmışlardır, heceye sonra yönelmişlerdir.

5. Şiirde memleket sevgisi, yurdun güzellikleri, kahramanlık ve yiğitlik gibi temaları işlemişlerdir.

6. Hece vezni ile serbest müstezat yazmayı da denediler.

7. Mısra kümelerinde dörtlük esasına bağlı kalmadılar yeni yeni biçimler aradılar.

8. Nesir cümlesini şiire aktardılar ve düzyazıdaki söz diziminin şiirlerde de görülmesi Beş Hececilerde sık rastlanan bir özelliktir.

9. Toplumsal bilinç eksikliği hepsini romantizme götürmüştür.

10. Sığ bir memleketçi edebiyat oluşturmuşlardır.

11. Beş Hececiler şu sanatçılardan oluşmuştur:

-          Faruk Nafiz Çamlıbel
-          Enis Behiç Koryürek
-          Halit Fahri Ozansoy
-          Orhan Seyfi Orhon
-          Yusuf Ziya Ortaç

a-  1923- 1940 Yılına Kadar Türk Edebiyatı:

1. Beş Hececiler.

2. Yedi Meşaleciler

b- 1940 Sonrası Türk Edebiyatı :

1. Garipçiler

2. İkinci Yeniciler

3. Memleketçiler ( Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdürenler)

4. Mavi Akımı

5. Hisarcılar

6. Toplumsal Gerçekçiler

7. Mistikçiler

8. Post Modernistler

9. Öz Şiir Yanlıları

1.Aşağıdaki yargılar doğru ise (D) yanlış ise(Y) yazınız.(20 puan)

a) Türeyiş destanı  İslâmiyetin  kabulünden önceki Türk destanlarındandır.(   )

b) Tasavvufta maşuk Allah anlamına gelir.(   )

c) Destanlarda olağanüstü özellikler görülür.(   )

d) Yunus Emre eserlerinde ağır bir dil kullanmıştır.(   )

2.Aşağıdaki cümlelerde verilen boşlukları  doldurunuz.(20 puan)

a) Kutadgu Bilig …………………………..…………….. anlamına gelmektedir.

b) Divânü Lügati’t-Türk’ü …………………………………….……… yazmıştır.

c) Türk edebiyatında ilk siyasetname örneği……………………………………….adlı eserdir.

d) Türk adının geçtiği ilk yazılı metinler …………………………………………..dir.

3.Divânü Lügati’t Türk’ün özelliklerinden 5 tane yazınız.(20 puan)

4.Yandaki soruları şiire göre cevaplayınız.(15 puan)

Meydanında dara durmuş gerçekler                      a)Nazım birimi:

Çalınur koç kurbanlara bıçaklar                               b)Kafiyesi:

Dögilür kudüm açılur sancaklar                                c)Redifi:

Tuglar gelür şahum Abdal Musâ’ya

5. Yanaram mumlayın başdan ayaga

Nedür bu yanmagın payânı yok mu

Hoca Dehhâni

Yukarıdaki beyti açıklayınız.

6.İlahi nazım türünün tanımını yapınız.(15  puan)

Başarılar dilerim.

Ayşe BAŞPINAR

Türk Dili ve Edb. Öğrt.

CEVAP ANAHTARI

1.a)D  (5 PUAN)

b)D    (5 PUAN)

c)D    (5 PUAN)

d)Y     (5 PUAN)

2.a)mutluluk bilgisi (5PUAN)

b)Kaşgarlı Mahmut (5 PUAN)

c)Kutadgu Bilig      (5 PUAN)

d)Göktürk Kitabeleri  (5 PUAN)

3. a.Türk dilinin ilk sözlüğüdür (4 puan)

b.Kaşgarlı Mahmut yazmıştır  (4 puan)

c.Araplara Türkçe’yi öğretmek amacıyla yazılmıştır( 4 puan)

d.Eser sadece sözlük olarak değerlendirilemez.Çünkü eserde  sav sagu ve koşuk örneklerine de rastlanır.(4 puan)

e.Aruz öçüsü kullanılmıştır.(4 puan)

4a).Nazım birimi:dörtlük (5puan)

b)-k/-ak/-ek(5puan)

c)-lar/-ler(5 puan)

5.Baştan ayağe mum gibi yanıyorum.Acaba bu yanmanın bir sonu olmayacak mı?(10 puan)

6.Dini tasavvufi Türk şiirinde Tanrı’yı övmek,onun birliğini,yüceliğini,kudretini  dile getirmek için söylenenşiirlerdir.(15 puan)

1.Aşağıdaki boşlukları doldurunuz.(10P)

a) Bir konunun çeşitli yönleriyle  aydınlatılması için küçük bir topluluk önünde ve bir sohbet havası içinde gerçekleştirilen tartışmalara …………………………. denir.

b )Bir görüş(tez) ile bir karşı görüşün(antitez) iki ekip arasında bir hakem kurulu huzurunda tartışılmasına …………………denir.

c) Açık oturumda bir başkan ve en az ………… konuşmacı vardır.

d) Göstergeler ……………………………ve …………………………………… olmak üzere iki ana başlık altında toplanabilir.

2.Aşağıdaki yargılar doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız(10P).

a) Dinleyici konuşmacının her söylediğini not almalıdır.(   )

b) Açık bir anlatım akıcı, yalın, durudur.(   )

c) Öyküleyici anlatımda herhangi bir olayın olması şart değildir.(   )

d) Her şeyi bilen hakim bakış açısı, ilahi bakış açısıdır.(   )

e) Açıklayıcı betimlemelerde kişisel yorum yapılmaz.(   )

3.Aşağıdaki cümlelerin anlatım şekillerini(öznel-nesnel) parantez içine yazınız.(10P)

a) Bir aileyi yönetmek bir devleti yönetmekten daha kolay değildir. (                                        )

b) Milyarlarca canlının yaşadığı Dünya’mız saatte kırk bin kilometre hızla dönüyor.(                             )

c) Irmağın suları üzerinde tek bir gün yaşayan canlılar bulunur.    (                                        )

d) Hayatın değeri uzun yaşanmasında değil, iyi yaşanmasındadır.  (                                        )

4.Irmağa giden yol, kasabadan kurtulunca göz alabildiğine uzanan sayısız şeftali bahçeleri arasından geçerdi. Haziran ayında bile taşkın dere ayaklarının çamurlu, ıslak tuttuğu bu gölgeli yerlerde otlar, bütün bir yaz mevsimi yeniden yeniye sürer; kızgın güneş, ağaçların tepelerinde meyveleri pişirirken rutubetli toprakta birbiri arkasına yoncalar fışkırır; çayırlar kabarırdı. Suların serinliği, taze ot kokusu, gölgelik ve bereket içindeki bahar bu bahçelerde ta kışa kadar uzanıp giderdi.

Yukarıdaki paragraftan beşer tane isim  tamlaması ve sıfat tamlaması bulup çeşidini yazınız.(20P)

5.Kenar mahalleler… Birbirine geçmiş,yaslanmış tahta evler…Kiminin kaplamaları biraz daha kararmış, kiminin balkonu biraz daha eğilmiş, kimi biraz daha çömelmiştir.Hepsi hastadır;onları seviyorum;çünkü onlarda kendimi buluyorum.

Bu parçanın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?(5P)

a)Tartışma        b)Betimleme      c)Açıklama    d)öyküleme     e)Örnekleme

6.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde betimleme yoktur?(5P)

a) Söylenenleri hiç duymuyormuşçasına dalgın bir tavırla işini yapmayı sürdürdü.

b) Hava birdenbire bozmuş, damlar, sokaklar karla örtülmüştü.

c) Az konuşan, doğruyu söyleyen, söylediğini tartan bir insandı.

d) İçli, duygulu bir adamdı.

e) Benim gibi babamın da çocukluk yılları bu konakta geçti.

7.Aşağıdaki temalardan en çok hangisi sınırlandırılmıştır?(5P)

a)Tanker kasının yunuslara verdiği zarar                             d)Hava kirliliğinin zararları

b)Deniz kirliliğinin zararları                                              e)Denizdeki atıkların etkisi

c)Ülkemizde çevre sorunu

8.Aşağıdaki cümlelerde geçen ad aktarmalarını bulup karşılarına yazınız.(15P)

a ) Gemi İzmir’e yaklaştı.

b) Yaylıya binip bir tur attık.

c) Yahya Kemal’i sık sık okurum.

d) Ayaklarını çıkarmadan içeri girme

e) Turnuvaya ünlü raketler katılıyor.

9.Aşağıdaki cümlelerde geçen deyim aktarmalarının çeşidini  karşılarına yazınız.(12P)

a) Nasıl unutabilirim o yumuşak konuşmayı

b) Rüzgârlar ulurdu sabaha kadar.

c) Bedr’in aslanları ancak bu kadar şanlı idi.

e) Ovadaki bütün çiçekler el ele tutuşmuş, şarkı söylüyor.

10.İyi bir anlatımın özellikleri nelerdir? Maddeler halinde sıralayınız.(8P)

Başarılar dilerim.

Ayşe BAŞPINAR

Türk Dili ve Edb. Öğrt.

CEVAPLAR:

ÇANDIR LİSESİ 2010-2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DİL VE ANLATIM 1.DÖNEM SONU YAZILISI CEVAP ANAHTARI

1.(10p)

A)panel      B)münazara     C)3        D)dil göstergeleri ve dil dışı göstergeler

2.(10 P)

A)Y      B)D       C)Y      D)D      E)D

3.(10p)

A) öznel       B)nesnel       C)Nesnel       D)öznel

4.isim tamlamaları: şeftali bahçeleri, Haziran içi, yaz mevsimi, ağaçların tepeleri,  suların serinliği, ot kokusu(10 p)

Sıfat tamlamaları:ırmağa giden yol, sayısız şeftali bahçeleri, taşkın dere, gölgeli yerler, bütün bir yaz mevsimi, kızgın güneş, rutubetli toprak, taze ot kokusu (10p)

5.B (5P)

6.E(5P)

7.A(5P)

8.a)Liman(3p)

b)Araba(3p)

c)Kitapları(3p)

d)Ayakkabı(3p)

e)Sporcu(3p)

9.a)duyular arasında(3p)

b)doğadaki nesneler arasında(3p)

c)doğadan insana(3p)

d)insandan doğaya(3p)

10.Açıklık,akıcılık, duruluk, yalınlık, özlülük, doğallık, özgünlük, etkileyicilik, sürükleyicilik (8p)

1.Dânişmendnâme ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.(20p)

a. Metnin olay örgüsünü ve temasını yazınız..

b. Dânişmendnâme tipi hakkında bilgi vererek eserin anlatıcısını açıklayınız.

2.Deli Dumrul hikâyesi ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.(20p)

a. Hikâyenin olay örgüsünü yazınız.

b. Hikâyedeki destan unsurlarını bulunuz.

c. Deli Dumrul karakteri hakkında bilgi veriniz.

3.Battalnâme ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.(20p)

a. Hikâyedeki karakter ve tiplerin özelliklerini tanıtınız.

b. Hikâyedeki zaman ve mekanın anlatımı nasıldır?

4.Aşağıdaki boşlukları doldurunuz.(10p)

a. Nefis mertebelerini tamamlayıp kemale ulaşmış kişiye……………………….denir.

b. Hoca Dehhânî  ………………….bir dil kullanmıştır.

c. Bektâşî-Alevi  tekkelerinde okunan tasavvuf temalı şiirlere ……………..denir.

d. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde halkın konuşma dili ……………. , bilim dili ………………… , edebiyat dili ise ………………………… idi.

e. Kutadgu Bilig’de mutluluk karakteri ………………………tarafından temsil edilmektedir.

5.Aşağıdaki yargılar doğru ise(D)  yanlış ise (Y) yazınız.(10p)

a. Dânişmendnâme sözlü gelenek içinde oluşmuş, yazıya daha sonra geçirilmiştir.(   )

b. İlahiler hece ölçüsüyle yazılabildiği gibi aruz ölçüsüyle de yazılabilirler.(   )

c. Divân-ı Hikmet’te hem beyit hem de dörtlükler kullanılmıştır.(   )

d. Kutadgu Bilig Osmanlı Türkçesiyle yazılmıştır.(   )

e. Sagunun birim değeri dörtlüktür.(   )

6.İslamiyet öncesi Türk şiiri ile İslamiyet sonrası Türk şiirini nazım şekli, nazım birimi, kafiye şeması, ölçü, tema, dil ve ses, zihniyet  yönlerinden karşılaştırınız.(20p)

Başarılar dilerim

Ayşe BAŞPINAR

Türk Dili ve Edb. Öğrt.

CEVAP ANAHTARI

1.a.olay örgüsü:Melik Danişmend2in Horaşna’dauyurken bir rüya görmesi-Melik Danişmend’in otağına bie elçinin gelip Kara Tigin tarafından gönderilen mektubu sunması- Mektup okunduktan sonra Abdurrahman Tokatî’nin otağa gelmesi-Melik Danişmend’in yirmi bin erle Tokat’a doğru yola çıkması- Tokat önlerinde konaklayan düşmanla savaşılması- Melik Danişmend’in düşman beylerini dine davet etmesi,yine rüya görmesi- Melik Danişmend’in okuduğu duayla Gümenek ırmağının suyu kesilmesi-Melik Danişmend’in askerleriyle savaş hazırlığı yapması-Danişmend’in savaşı kazanması(7p)

Tema:Melik Danişmend’in kahramanlıkları(3p)

b.Danişmend kahramanlık yönü bulunan, cesur ve yiğit bir tiptir.Hikayede dinamiktir.Ana kahraman olduğu için diğer kahramanlar üzerinde etkilidir.Olağanüstü özelliklere sahiptir.Olaylar ilahi bakış açısıyla anlatılmıştır.Çünkü olaylara her yönüyle, öncesi ve sonrasıyla hakim ve olaylardan haberdar olan bir anlatıcı söz konusudur.(10p)

2.a.Olay örgüsü:Deli Dumrul2un kuru bir çayın üzerine köprü kurması- Geçenden 33 geçmeyenden döve döve 40 akçe alması- Köprünün yakınındaki obada bir yiğit ölmesi-Deli Dumrul’un yiğidi Azrail’in elinden kurtarmak istemesi-Deli Dumrul2un Azrail’e kafa tutması-Azrail canını alacakken Deli Dumrul’un Allah’a yalvarması-Allah2ın canı yerine can bulmasını istemesi-Anne ve babasının canlarını vermek istememesi-Eşinden canını istemesi-Eşinin canını vermek istemesi-Bunun üzrine Allah’ın Deli Dumrul’a ve eşine 140 yıl ömür vermesi-Dede Korkut2un gelip destan söylemesi ve dua etmesi(10p)

b.Hikayedeki destan unsurları:Hikayede birtakım olağanüstü özellikler görüyoruz.Bunlar;Deli Dumrul’un Allah ile konuşması,Deli Dumrul’un Azrail ile mücadele etmesi, Azrail’in Deli Dumrul’a görünmesi(5p)

c.Güçlü, her şeyi kaba kuvvetle çözümleyebileceğini düşünen evli, iki çocuk babası bir bey oğludur.Ölümle karşılaşıncaya kadar korkusuz görünen, canı tatlı, savaşçı bir karakterdir.Yaşadıklarından ders almış ve karakter değişimine uğramıştır.(5p)

3.a.Battal Gazi:Gözü pek yiğit bir tiptir.Hikayenin ana kahramanıdır.Olağanüstü özelliklere sahiptir.

Simbat:Zulmedici, kötü bir kişidir.Battal Gazi’nin karşısında yer alır.

Kadın:Merhametli, evlat hasreti çeken biridir.Hikayede 2.planda olduğu için durağandır.(10p)

b.Mekan anlatımlarında ayrıntıya pek girilmemiş,tasvirlere yer verilmemiştir.Sadece olayların yaşandığı mekan ismi olarak geçmiştir.Zaman  anlatımlarında ise belirli zaman ifadeleri yoktur.Erteye değin, yatsı vakti gibi tahmini zaman ifadeleri kullanılmıştır.(10p)

4.Aşağıdaki boşlukları doldurunuz.(10p)

a.Nefis mertebelerini tamamlayıp kemale ulaşmış kişiye insan-ı kâmil denir.

b.Hoca Dehhânî  sade.bir dil kullanmıştır.

c.Bektâşî-Alevi  tekkelerinde okunan tasavvuf temalı şiirlere nefes…..denir.

d.Anadolu Selçuklu Devleti döneminde halkın konuşma dili Türkçe. , bilim dili Arapça , edebiyat dili ise  Farsça  idi.

e.Kutadgu Bilig’de mutluluk karakteri Ay Toldı…tarafından temsil edilmektedir.

5. .Aşağıdaki yargılar doğru ise(D)  yanlış ise (Y) yazınız.(10p)

a.Dânişmendnâme sözlü gelenek içinde oluşmuş, yazıya daha sonra geçirilmiştir.( D  )

b.İlahiler hece ölçüsüyle yazılabildiği gibi aruz ölçüsüyle de yazılabilirler.(D )

c.Divân-ı Hikmet’te hem beyit hem de dörtlükler kullanılmıştır.( Y  )

d.Kutadgu Bilig Osmanlı Türkçesiyle yazılmıştır.( Y  )

e.Sagunun birim değeri dörtlüktür.( D  )

6.                         İslamiyet öncesi Türk şiiri           İslamiyet sonrası Türk şiiri

Nazım şekli         koşuk sagu                                              ilahi mesnevi koşma kaside gazel vs.

Nazım birimi         Dörtlük                                                              Dörtlük-beyit

Kafiye şeması        aaab                                                                    aaab ,aa, bb

Ölçü                     hece ölçüsü                                                aruz ölçüsü-hece ölçüsü

Tema                 kahramanlık  tabiat sevgili                              ilahi aşk

Dil ve ses    sade dil, Türkçe kelimeler    ağır dil, yabancı dilden sözcüklerin kullanıldığı Türkçe

Zihniyet              Türk kültürü                              İslam kültürüyle şekillenen Türk kültürü

1.Aşağıdaki yargılar doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız.(10 puan)

a. Günlüklerde  dil genellikle şiirsel işlevde ve alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır.(   )

b. Olay merkezli anılarda daha çok betimleyici anlatım türü kullanılır.(   )

c. Anı metinlerinin anlatıcıları kurmaca değil gerçek kişilerdir.(   )

d. Resmi mektuplarda samimi bir anlatımın olmasına özen gösterilir.

e. Resmi mektuplarda daha çok emredici anlatımdan yararlanılır.(   )

2.Aşağıdaki boşlukları doldurunuz.(10 puan)

a. Âfâk-ı Irak.Avrupa Mektupları ve Hac Yolunda adlı eserlerin yazarı  ……………………………………………

b. Türk edebiyatında ilk gezi yazısını …………………………………….. yazmıştır.

c. Günlüklerde …………………………………………………………………. önemli bir yeri vardır.

d. Gezi yazıları ………………………………….ve…………………………………..olmak üzere ikiye ayrılır.

e. Gezi  türünün başarılı örnekleri arasında sayılan “Mavi yolculuk” ve “Mavi Anadolu” eserlerinin sahibi ……………………………

3.Aşağıdaki kelimelerdeki ses olaylarını bulunuz.(10 puan)

a)edebiyatçı:                                                       d) yapayalnız:

b) çabucak:                                                          e) saklanbaç:

c) zannetmek:

4.Aşağıdaki anlatım bozukluklarını bulup cümlelerin doğrusunu alttaki boşluklara yazınız.(15 puan)

a) Hiç kimse bulunduğu yerden kalkmasın, sessizce otursun.

……………………………………………………………………………………………………….

b) Ne sen duydun ne ben bizi çağıran sesi

………………………………………………………………………………………………………..

c) Bu konuda gençleri azımsamak doğru değildir.

……………………………………………………………………………………………………………

5.Biyografi ve otobiyografiyi tanımlayınız.(10 puan)

6.Anı nedir? Tanımlayınız.Türk edebiyatından anı türüne 5 örnek veriniz(yazar+eser).(15 puan)

7.Gezi yazısı türünün özelliklerinden 5 tane yazınız.(15 puan)

8.Okulunuza herhangi bir sınav notunuzun itirazına dair bir dilekçe örneği yazınız.(15 puan)

BAŞARILAR..

AYŞE BAŞPINAR

TDE ÖĞRT.

CEVAP ANAHTARI

1.a)Y              b)Y            c)D             d)Y              e)D    (10 PUAN)

2.a)Cenap Şehabettin               b)Evliya Çelebi                  c)gözlem ve kişisel dikkatin

d)yurt içi-yurt dışı                      e)Azra Erhat                             (10 puan)

3.a)ünsüz benzeşmesi                         b)ünsüz düşmesi                      c)ünsüz türemesi

d)ünlü türemesi                                     e)dudak ünsüzlerinin benzeşmesi                    (10 puan)

4.a)Hiç kimse bulunduğu yerden kalkmasın,herkes sessizce otursun.(5p)

b)Ne sen duydun ne ben duydum bizi çağıran sesi.(5p)

c)Bu konuda gençleri küçümsemek doğru değildir.(5p)

5.Biyografi:Kendi alanlarında ünlü olmuş siyasetçi, bürokrat, edebiyatçı, sanatçı v.s. yaşam serüvenlerini anlatan,eserlerini tanıtan,ülkelerine ve insanlığa neler kazandırdıklarını ya da kaybettirdiklerini dile getiren metinlere biyografi denir.(5p)

Otobiyografi:Bazı kişiler kendi hayat hikayelerini kaleme almış,bir anlamda kendi biyografilerini kendileri yazmışlardır.Bu şekilde oluşturulan eserlere otobiyografi denir.(5p)

6.Anı:Kişilerin yaşadıkları ya da tanık oldukları olayları,bu olayların üzerinden uzun bir zaman geçtikten sonra yazıya aktarmalarıyla oluşan metinlerdir.(5 puan)

Ahmet İhsan Tokgöz- Matbuat Hâtıralarım(2 puan)             Oktay Akbal-Şair Dostlarım(2puan)

Ziya Paşa-Defter-i Amal(2puan)                                               Halit Ziya Uşaklıgil-Kırk Yıl(2puan)

Hüseyin Cahit Yalçın-Kavgalarım(2puan)

7.a)Gezilip görülen yerlerle ilgili bilgi,gözlem,yaşantı ve izlenimlerin aktarılmasıyla oluşan metinlerdir.(3p)

b)Gezi yazıları okuyucularda anlatılan yerleri görme isteği uyandırmalıdır,ilgi çekici olmalıdır.(3p)

c)Gezi yazısı metinleri açık, yalın, duru ve sürükleyici bir anlatıma sahip olmalıdır.(3p)

d)Gezi yazılarında dil göndergesel, heyecana bağlı, alıcıyı harekete geçirme ve şiirsel işlevlerde kullanılır.(3p)

e)Gezi yazıları temelde öyküleyici anlatımdan yararlanılarak oluşturulur.(3p)

2.Aşağıdaki yargılar doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız.(15p)
a. Tanzimat dönemi şairleri şiirde içerikten çok şekil güzelliğine önem vermişlerdir.( )
b. Tanzimat döneminde eski edebiyatın nazım şekilleri tamamen bırakılmıştır.( )
c. Şinasi’nin seçme şiirlerini bir araya getirdiği eserinin adı Müntehabat-ı Eş’ar’dır.( )
d. R.M.Ekrem , A.H.Tarhan ve Muallim Naci’nin eserlerinde genelde “toplum için sanat” anlayışı hakimdir.( )
e. Ziya Paşa’nın şiirleri teknik bakımdan tamamen halk şiiri geleneğine bağlıdır.( )

3.Geleneksel Türk tiyatrosu ile modern tiyatronun farklarından 5 tane yazınız.(10p)

4.Servet-i Fünun’da yeniyi savunan sanatçıların özelliklerinden 5 tane yazınız.(15p)

5. a.Edebiyat-ı Cedide sözü kimler için kullanılmıştır?Açıklayınız.(10p)
b.Servet-i Fünun dönemindeki şiir ve eleştiri temsilcilerinin adlarını yazınız.(10p)

6. a.Tanzimat sonrası Türk edebiyatında eski-yeni tartışmasındaki eğilimleri belirleyerek temsilcilerini yazınız.(10p)
b.Servet-i Fünun dergisinin önemini kısaca açıklayınız.(10p)

7.Araba Sevdası adlı romanın figüratif kadrosunu tanıtarak eserde ele alınan konuyu kısaca yazınız.(10p)

Başarılar dilerim
Ayşe BAŞPINAR
Türk Dili ve Edb. Öğrt.

CEVAP ANAHTARI

1.Aşağıdaki boşlukları doldurdunuz.(10p)

a.Edebiyatımızdaki ilk telif oyun olan Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” …Tercüman-ı Ahval….gazetesinde yayınlamış bir ……töre..komedisidir.

b.Türk seyircisi Batılı anlamdaki tiyatro eserlerini …Tanzimat…..dönemiyle tanımaya başlamıştır.

c.Meddah,Karagöz,orta oyunu ve köy seyirlik oyunları ……halk tiyatrosu geleneği…… örneklerindendir.

d.Tanzimat dönemi sanatçıları …klasisizm , …romantizm… , …realizm….gibi akımlardan etkilenmişlerdir.

2.Aşağıdaki yargılar doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız.(15p)

a.Tanzimat dönemi şairleri şiirde içerikten çok şekil güzelliğine önem vermişlerdir.( Y  )

b.Tanzimat döneminde eski edebiyatın nazım şekilleri tamamen bırakılmıştır.( Y  )

c.Şinasi’nin seçme şiirlerini bir araya getirdiği eserinin adı Müntehabat-ı Eş’ar’dır.( D  )

d.R.M.Ekrem , A.H.Tarhan ve Muallim Naci’nin  eserlerinde genelde “toplum için sanat” anlayışı hakimdir.(Y   )

e.Ziya Paşa’nın şiirleri teknik bakımdan tamamen  halk şiiri geleneğine bağlıdır.( Y  )

3.a..Geleneksel Türk tiyatrosunda amaç güldürmek iken modern Türk tiyatrosunda halkı güldürerek eğitmek amaçlanır.(2p)

b.G.T.T’nda belli temalar şive taklitlerine ve yanlış anlaşılmalara bağlı olarak işlenir.M.T.T’nda şive taklitleri ve yanlış anlaşılmalar kullanılır fakat tiyatro çok yönlüdür.;insanın duygularını tahlil eder,toplumun sorunlarını tasvir eder, geleneklerin olumsuz yönlerini dile getirir.(2p)

c.G.T.T’nda kahramanlar genelde tip özelliği taşırken M.T.T’nda karakter özelliği taşır.(2p)

d.G.T.T’nda yazılı metin yoktur, sözlü geleneğe bağlı  olarak oluşturulur.M.T.T yazılı bir metne bağlı olarak oluşturulur.(2p)

e.G.T.T’nda Batı2ya ait edebi akımların etkisi görülmez.M.T.T’nda görülür.(2p)

4.a. Fransızca başta olmak üzere çocukluk yıllarında Batı dillerini öğrenmiş.düzenli biçimde eğitim görmüşlerdir.(3p)

b.İstanbul’da Batılı bir yaşama biçimi sürdürmeyi arzu etmişlerdir.(3p)

c.Servet-i Fünun nesli orta tabakadan oluşmuştur.(3p)

d.Estetik değerlere ve sanatsal zevke ağırlık vermişler, bireysel bir sanat anlayışını savunmuşlardır.(3p)

e.Recaizade’nin yönlendirmesiyle “Servetifünun” dergisi etrafında toplanmışlardır.(3p)

5.a.Öncelikle Şinasi,Namık Kemal, Ziya Paşa, Recaizade gibi yenilikçi sanatçıların oluşturduğu Tanzimat Dönemi edebiyatı için kullanılmıştır.Servet-i Fünun sanatçıları yeni edebiyatın savunucuları olarak ortaya çıkınca o dönemin sanat ortamında bu sanatçılara;alay etmek , hafife almak amacıyla “Yeni Edebiyat-ı Cedideciler” denmiştir.Fakat Servet-, Fünuncular baştaki “yeni” sıfatını kaldırarak bu adu benimsemişlerdir.(10p)

b.Şiirde:Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Hüseyin Siret Özsever, Hüseyin Suat Yalçın, Ali Ekrem Bolayır, Süleyman Nesip, Süleyman Nazif,Faik Ali Ozansoy(8p)

Eleştiride:Ahmet Şuayp(2p)

6.a.Yeniyi savunanlar:Recaizade Mahmut Ekrem ve onun etrafında bir araya gelenler(3p)

Ilımlılar:Muallim Naci, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Rasim(4p)

Eskiyi savunanlar:Hacı İbrahim Efendi ve grubu(3p)

b.Servet-i Fünun sanatçılarının  fikirlerini, düşüncelerini ve eserlerini halka duyurmasında bu dergi bir araç görevi üstlenmiştir.Türk edebiyatındaki asıl önemi Tanzimat yazarlarından sonra ikinci bir yenilik hareketi olarak ortaya çıkmasıdır.(10p)

7.Bihruz Bey:23-24 yaşlarında, her hali ve hareketiyle tam bir züppe, Avrupa hayranı

Periveş:Sarışın güzel bir kadın

Keşfi Bey:Bihruz’un kalemden arkadaşı , yalancı ve dalkavuk

Mösyö Piyer ve Çengi Hanım(5p)

Konusu:Alafranga hayranlığı ve yanlış batılılaşmanın olumsuz yönleri ele alınmıştır.(5p)

1.Aşağıdaki yargılar doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız.(10 puan)

a . Mısralarda aynı ünlü harflerin tekrarlanmasından oluşan ahenge asonans denir.(   )

b. Aynı dönemde şiir yazan şairler o dönemin geleneğinden aynı ölçüde faydalanırlar.(   )

c. İki dörtlük ve iki üçlükten oluşan on dört dizeli Batı şiirine şarkı denir.(   )

d. Aynı şiir okuyucunun durumuna göre farklı zamanlarda farklı şekilde yorumlanabilir.(   )

e. Şiirin teması yazıldığı dönemle ilişkilendirilemez.(   )

Garbın  âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar                        Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ?

Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var                    Şühedâ fışkıracak toprağı sıksan şühedâ!

Ulusun,korkma!Nasıl böyle bir imanı boğar                       Cânı,cânânı bütün varımı alsın da Huda

“Medeniyet!” dediğin tek dişi kalmış canavar                    Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüdâ

garp :batı                             şühedâ :şehitler

âfâk: ufuklar                          cüdâ: ayrılık

serhad: hudut,sınır boyu

2.,3. ve 4. soruları İstiklal Marşı’nın yukarıdaki iki kıtasına göre cevaplayınız.

2.Yukarıdaki şiirin nazım birimini kafiyelerini ve kafiye şemasını bulunuz. (10 puan)

Nazım birimi:……………………..   Kafiyeleri:…………………………………………       Kafiye şeması:……………………………………

3.Yukarıdaki şiirdeki söz sanatlarını bulunuz.(10 puan)

4.Yukarıda verilen İstiklal Marşı’nın bölümlerini açıklayınız.(10 puan)

5..Yukarıdaki kıtada geçen “ulusun” ifadesinin anlamını “tek dişi kalmış canavar” ifadesi ile ilişkilendirerek belirleyiniz.(10 P)

6.Şiirde ahengi sağlayan unsurlar nelerdir?(10 puan)

7..Manzume ve şiir arasındaki farkları yazınız.10 puan)

8.Pastoral şiir ,epik şiir, dramatik şiir ,didaktik şiir, lirik şiir tanımlarını yazınız.(20 puan)

9.Divan edebiyatı şiir geleneği özelliklerinden 5 tane yazınız.(10 puan)

Başarılar dilerim.

Ayşe BAŞPINAR

Türk Dili ve Edb. Öğrt.

CEVAP ANAHTARI

TÜRK EDEBİYATI  9.SINIFLAR 3.YAZILI CEVAP ANAHTARIDIR

1.D,Y,Y,D,Y(10 PUAN)

2.Nazım birimi: Dörtlük (3 puan)    Kafiyeleri:-ar,-dâ(4 puan)     kafiye şeması:aaaa,bbbb(3 puan)

3.İki tane teşbih sanatı var.İlk kıtada Batı tek dişi kalmış canavara,ikinci kıtada ise vatan cennete benzetilmiştir.(10 puan)

4.Batının teknolojik gücü karşısında bizim de imanımız var.O tek dişi kalmış canavar(Batı) her ne kadar teknik  güce sahip olsa da bizim imanımızı mağlup edemez.(5 puan)

Her karış toprağı şehit kanlarıyla sulanan bu vatan için her şey feda edilir.Allah canımı sevdiklerimi bütün varlığımı alsın sadece beni vatanımdan ayırmasın.(5puan)

5.”Ulusun” sözcüğü “ulumak” anlamında kullanılmıştır.Köpeklerin uluduğu düşünülürse “tek dişi kalmış canavar” ifadesiyle Türk milletine saldıran batılıları köpeğe benzetmiştir.(10 puan)

6.Redif, kafiye, ölçü, ritim, söyleyiş ve her türlü ses benzerliğiyle sağlanır.(10 puan)

7.1.Manzumede anlatılanlar düz yazıyla ifade edilebilirken şiirde anlatılanlar düz yazıyla ifade edilemez.(2.5 p)

2.Manzumelerde bir olay örgüsü varken şiirde yoktur.(2.5 p)

3.Maanzumelerde yaşanmış ya da yaşanabilecek olaylar anlatılır.Şiirde bireysellik,duygusal çağrışım önemlidir.(2.5 p)

4.Manzumelerde sözcükler gerçek anlamıyla kullanılırken şiirde çok anlamlılık söz konusudur.(2.5 p)

8.Pastoral şiir:Kır,çoban hayatını,tabiat güzelliklerini tanıtıp sevdirmek gayesi taşıyan şiirlerdir(4 puan)

Epik şiir:Kahramanları,kahramanlıkları konu alan şiirlerdir.(4puan)

Dramatik şiir:Aşkı ya da korkunç bir konuyu insanın gözünün önünde  tiyatro gibi canlandırabilen şiirdir(4 puan)

Didaktik şiir:Duygu ve heyecanların anlatımında bir şey öğretmek amacıyla yazılan şiirlerdir.(4 puan)

Lirik şiir:İçten gelen duyguları coşkun bir dille anlatan şiirlerdir.(4 puan)

9.1.Genellikle aruz vezni kullanılmıştır.(2 puan)

2.Süslü anlatıma söz sanatlarına başvurulmuştur.(2 puan)

3.Nazım birimi beyittir.(2 puan)

4.Arap ve fars edebiyatının nazım şekilleri kullanılmıştır.(2 puan)

5.Aşk,aşkın getirdiği çaresizlik tasavvuf gibi konular işlenmiştir.(2 puan)