Duygu, düşünce, istek ya da yargı anlatan söz dizisine cümle denir.

♦ Okulumu, arkadaşlarımı çok seviyorum, (duygu)

♦ Bin kaygı bir borç ödemez. (Düşünce)

♦ Bilgiden başka hiçbir kuvvete heves etme.

♦ Kitaplar soğuk ama güvenilir dostlardır.

Örnekler:

♦ “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir.” (Atatürk)

• “Kötü bir barış, iyi bir savaştan daha iyidir.” (Aleksandr Puşkin)

♦ “Hiçbir miras doğruluk kadar zengin değildir.” (William Shakespeare)

♦ “İyiliği yalnız iyiler anlar, fenalığı herkes.” (Cenap Şehabettin)

♦ “Güçlükler, başarının değerini artıran süslerdir.” (Moliere)

♦ “Kadınlar zayıf, analar güçlüdür.” (Victor Hugo)

Karışık olarak verilen sözcük ya da söz öbeklerinden cümle oluştururken öncelikle yüklem olan sözcük saptanmalı, yükleme sorulacak öğe sorularıyla cümle oluşturulmalıdır.

Örnek: “gerçeklere- çabuk-çok- ise- zor- insanlar-

çok -inanırlar- yalan” sözcüklerinden anlamlı ve kurallı bir cümle yapabilmek için “inanırlar” sözcüğünden yola çıkmak gerekir, özne ve tümleç sorularıyla cümle oluşturulur.

♦ İnsanlar, gerçeklere çok zor; yalana ise çok çabuk inanırlar.

Aşağıdaki cümleleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

□ Başarıya ulaşmanın yolu çalışmadan……..

□ Başarıya ulaşmak için çok çalışmak…………..

□ Başarıya ulaşmak için çok çalışmak gerektiğini …………..

□ Neşeli insan………gibidir, girdiği yeri aydınlatır.

Aynı konuda birbirinin tersi iki yargıyı, durumu veren cümlelerdir.

♦ İnsan, başarmak için yalnız kendisine güvenmelidir.

♦ Başarıda, kişisel çabadan çok çevrenin desteği Önemlidir.

Cümlelerin aynı anlamı vermesi, anlamca benzer olmalarıdır.

♦ Biraz dinlendikten sonra yola devam edebiliriz.

♦ Bir süre dinlenmeden yola devam edemeyiz.

Cümlede birbirine ters iki durumun ya da karşıt iki yargının birlikte verilmesidir.

♦ Oldukça zekiydi; ama aptalca davrandı.

♦ Sınava çok İyi hazırlandım, yine de kötü geçti.

♦ Hava çok güzel; ancak sıcak.

Çoğu zaman ikinci cümle, birinci cümledeki yargının, durumun açıklamasıdır.

Her şeyi bildiğine göre iyi çalışmışsın.

Her şeyi bildin, demek ki iyi çalışmışsın. Her şeyi bildin, anlaşılan iyi çalışmışsın. Neden – sonuç

Cümlede varlıklar çeşitli yönlerden karşılaştırılıp yargıya varılır.

Kaşağı, yazarın en güzel Öyküsüdür.

Dün hava daha güzeldi.

İnsanların en iyisi sensin.

Eylemin hangi koşullarda gerçekleşebileceğini belirtir.

Dinlese anlar. Dinlemeden anlamazsın. Dinleyince anlarsın. Dinleyerek anlarsın.

Erken dönmek üzere izin aldım.