Tiyatro

Olayları oluş halinde gösteren yapıtlara “tiyatro” denir. Olaylar, oyuncular tarafından sahnede canlandırılır. Tiyatro metinlerinde iki temel öğe vardır: “olay ve kişiler.”

Tiyatro metninin dışında “dekor, kostüm, müzik ve dans” öğeleri de vardır. Tiyatro “Serim, düğüm, çözüm” bölümlerinden oluşur.

Tiyatro yapıtında “perde”, “sahne” adı verilen iki bölüm vardır. Konunun ana bölümlerine “perde”; her ana bölümde oyuncuların girip çıkmasıyla oluşan bölümlere, “sahne” denir.

Tiyatro yapıtları, konularına göre; “trajedi, komedi, dram” olarak üçe ayrılır.

Türk edebiyatının ilk tiyatro metni olan tek perdelik bir “Töre Komedyası” özelliği taşıyan ve İbrahim Şinasi tarafından yazılan ”Şair Evlenmesi“, görücü yoluyla evliliğin getirdiği hataları konu edinmektedir. Batılı yanlısı tutum ve davranışı, kılık ve kıyafetiyle çok da sevilmeyen, aydın olmasına rağmen saf biri olan Müştak Bey, aşık olduğu Kumru Hanım ile yenge hanımlar ve kılavuz kadınlar aracılığıyla evlenme kararı almıştır.
Müştak Bey, sevdiği kadın Kumru Hanım yerine, Kumru Hanım’ın çok çirkin ablası ile evlenir. Müştak Bey gerdek gecesi gerçeği öğrenir. Nikahı kıyan imama para vererek, yanlışlığı düzeltir. İmam da yaşça büyük olan kız yerine, boyca büyük olan kızı evlendirdiğini söyler ve her şey normale döner.

Eşber, Hindistan’da Keşmir hükümdarıdır. Büyük İskender, Hindistan’ı zapt etmeğe başladığı zaman, Eşber kendi askerinin azlığına bakmadan karşı koymak ister. Kız kardeşi ve hükümdarlıkta ortağı olan Sumru, İskender’i sevdiği için, kardeşini bu fikirden caydırmağa çalışır. Eserin yüksek kahramanlık fikirlerinden ve vatanına hıyanet etmiş görünen kız kardeşini öldürmesi noktalarından bu eserle Fransız şairi Corneille’in Horace piyesi arasında benzerlik noktaları bulanlar vardır. Eser Abdülhak Hamit Tarhan‘a aittiir.

Finten, Mis Kros adlı Kanadalı zengin bir kadındır. Kendisi evli olduğundan sevdiği bir lorda evlenmek kocasını ortadan kaldırmak üzere Davalaciro’yu kullanır. Davalaciro, Finten’i derin bir hırsla sevmektedir. Davalaciro, zaten bu sevda yüzünden Finten’in kocasını öldürdüğü gibi bir kıskançlık buhranıyla Finten‘den olan çocuğunu da öldürür. Bunun üzerine Fitnen de onu öldürür. Hamit, içinde manzum kısımlar bulunan bu piyesi Londra’da yazmış, bazı parçalarını

Bu eser Abdülhak Hamit Tarhan tarafından Servet-i Fünun’da neşrettirebilmiş ise de eserin tamamı ancak 1917′de çıkmıştır.