FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL (1898- 1973)

1. Şiire Birinci Dünya Savaşı’nda aruzla başladı. Daha sonra da hece ile şiirler yazmaya başladı; fakat hece ile şiirler yazarken aruzla şiirler yazmaya da devam etti.

2. Duygu ve düşünceyi bir arada yürüten, romantik ve realist konu ve hayatları işleyen şiirleriyle ün yapmıştır.

3. Şiirlerinde Anadolu’yu ve memleket sevgisini anlatır. Memleketçi şiirin en önemli ismidir.

4. En ünlü şiiri “Han Duvarları”nda İstanbul’dan Kayseri’ye yapılan üç günlük yolcuğu anlatmıştır.

5. Şiirlerindeki başlıca temalar aşk, hasret, tabiat, ölüm, kahramanlık ve ihtirastır.

6. Dili sade ve akıcıdır. Söz sanatlarına yer veren güçlü bir üslubu vardır.

ŞİİR: Elimle Seçtiklerim, Heyecan ve Sükun, Şarkın Sultanları, Bir Ömür Böyle Geçti, Gönülden Gönüle, Dinle Neyden, Çoban Çeşmesi, Han Duvarları, Suda Halkalar

OYUN: Canavar, Akın,  Özyurt, Kahraman, Yayla Kartalı

ROMAN: Yıldız Yağmuru

1828 tarihinde Antep’de doğdu. Ailesiyle gittiği Mısır’da Mehmet Ali Paşa’nın yapmış olduğu yenilikleri yakından görmüştür. 1852 yılında Tercüme odasına girerek Emin Efendiden Fransızca’yı öğrenmiştir. 1855 yılında Mustafa Kemal Paşa ile Berlin’e gitmiş Avrupa’yı yakından tanıma fırsatı bulmuştur. Avrupa’da kaldığı yıllarda Almanca’yı öğrenip hukuk, iktisat, felsefe ve edebiyat şiir dersleri almıştır. Yurda döndükten sonra Ceride-i Havadis gazetesinde yazılar yazmaya başladı. 1863 yılında Cemiyet-i Tedrisiye-i Osmaniye’yi kurarak Mecmua-i Funun dergisini çıkarmaya başladı. Tanzimat edebiyatı döneminin ahlaki prensiplerini tartışmaya açarak kendisinden sonraki düşünürleri etkilemiştir. Ancak 1864 yılından sonra siyasi hayattan uzaklaşarak Tanzimat neslinden kopmuştur. Hükümet tarafından birçok memuriyete getirildi. Hatta 1872- 95 yılları arasında iki defa Tahran elçiliği yapmış 1879’da vezirlik görevinde de bulunmuştur. Ancak 1895’de Tahran elçiliğinden döndükten sonra kendisini tamamen ilme vererek İstanbul Hukuk Fakültesinde siyâsî Tarih, Hukuk Târihi ve Ekonomi dersleri verdi. 1910 yılında İstanbul’da öldü. Mezarı Erenköy Kabristanındadır.

Münif Paşa her ne kadar Divan geleneğinden gelmiş olsa da Tanzimat’ın ilk yıllarından kullandığı sade dil ile ön plandadır. Özellikle gazetelerde yazdığı ahlaki yazılarda yozlaşan toplu uyarma görevini üstlenmiştir. Özellikle Mecmua-i Funun dergisinde yazdığı Ehemmiyet-i terbiye-i Sibyan isimli makalesi modern pedagojiye dair ilk yazı olmuştur.

Eserleri: Mecmua-i Fünûn (Çeşitli bilim, fikir ve sanat konularından bahseden dergi), Dâsitân-ı Âl-i Osman, Telhis-i Hikmet-i Hukuk, Hikmet-i Hukuk (Hukuk bilgileri kitapları), İlm-i Servet (Ekonomi bilgileri).

Tanınmış kimselerin yaşamını, çalışmalarını, başarılarını belgelere ve tanıklara dayanarak an-iatan yazılardır.

Şevket Süreyya Aydemirin “Tek Adam”, Lord

Kinross’un “Atatürk” adlı yapıtları, biyografi türüne örnektir.

Ünlü kişilerin yaşamını, yapıtlarını ayrıntılı olarak anlatan biyografilere “monografi” ya da “biyografik roman” denir.

Tanınmış, alanında başarılı olmuş bir bilim, sanat ya da siyaset adamının, kendi yaşamını anlattığı yazı türüne ise “Otobiyografi (öz yaşam öyküsü) denir. Şevket Süreyya Aydemir’in “Suyu Arayan Adam” adlı yapıtı otobiyografiye örnektir.

Başka bir kaynaktan:

BİYOGRAFİ (YAŞAM ÖYKÜSÜ):

Topluma hizmet dokunmuş, faydalı işler yapmış büyüklerin ve edebi şahsiyetlerin hayatını konu edinen eserlere biyografi (yaşam öyküsü) denir.

Biyografinin Özellikleri:

1.     Kişilerin yaşamı tarafsız bir bakış açısıyla yazılmalıdır.

2.     Bilgi, belge ve tanıklara başvurulmalıdır.

3.     Gerçekçi bir anlatım kullanılmalıdır.

4.     Kronolojik sıra izlenmelidir.

5.     Biyografide kişinin önemi, değeri, benzerlerinden farkı belirlenmeli, asılsız bilgilere yer verilmemelidir.

6.     Nesnel bir tutum izlenmelidir.

7.     Konunun anlatılışında tarafsızlık, ifadede açıklık ve sadelik esastır.

Eski dönemlerde biyografilere “ tercüme-i hal” denmiştir. Eski edebiyatımızda

biyografilerin yerini Şuara tezkireleri almaktaydı. Bunlar şairlerin biyografisinden bahseden eserlerdi. Edebiyatımızda ilk tezkire Ali Şir Nevai’nin “Mecailisü’n Nefais” adlı eseridir.

            Biyografi Türleri:

            Evrensel Biyografi: Her döneme, her millete, her mesleğe ait kişilerin biyografilerini veren eserlere denir.

            Mesleki Biyografi: Belli, bir mesleğe mensup kişilerin yer aldığı biyografilerdir.

            Dönem Biyografisi: Belli bir dönemde yaşayanların hayat hikayelerinin verildiği biyografilerdir.

            Biyografik Roman: Ünlü kişilerin hayatlarını roman tarzında anlatan eserlerdir. Oğuz ATAY’ın “Bir Bilim Adamı”nın Romanı adlı romanı bu türün güzel bir örneğidir. Yazar bu romanında hocası Mustafa İNAN’ı merkeze alarak bir dönemin idealist neslinin hayatını yansıtmıştır.

            Monografi: Bilimsel bir konuyu veya bir kimsenin yaşamını,kişiliğini, eserlerini ayrıntılı olarak inceleyen eserlere denir.

            OTOBİYOGRAFİ:

        Bir sanatçının devlet adamının kendi yaşam öyküsünü kendisinin anlattığı yazılardır.

            Otobiyografi yazmak güçtür. Çünkü kişinin kendi hakkında tarafsız olması zordur.

            Otobiyografiler sayesinde o kişinin eserleri, düşünceleri, yaptığı işler hakkında bilgilenebiliriz. Kişi, yaşam öyküsünü kaleme alırken döneminde yaşanmış olayları da aktarabilir. Dolayısıyla otobiyografiler  hakkında bilgi kişinin yaşadığı dönem hakkında bilgi verir.

            Otobiyografide yazan ve yaşayan kişi aynı olduğu için öznellik ağır basar. Yazar, olayları ve durumları kendi bakış açısıyla yansıtır. Otobiyografi yazarının anlattığı her şeyi belgelere dayandırma zorunluluğu yoktur.

            Edebiyatımızda bu türün en güzel örneği Hasan Ali YÜCEL’in “ Hayatım” adlı eseridir.

            BİYOGRAFİ- OTOBİYOGRAFİ FARKI:

·         Biyografilerde bir kişinin yaşamı başkası tarafından, otobiyografilerde kişinin yaşamı kendisi tarafından anlatılır.

·         Biyografilerde nesnel anlatım, otobiyografilerde ise öznel anlatım benimsenir.

ANI- BİYOGRAFİ ARASINDAKİ FARKLAR:

·         Her iki tür de kişilerin hayatlarını konu edinir. Ancak anı kişinin hayatının bir kısmını, biyografi ise tamamını ele alır.

·         Anıda olaylar “birinci kişi ağzından” anlatılır. Biyografide ise olaylar “üçüncü kiş ağzından verilir.

·         Anıda anlatan ve yaşayan aynı kişi olduğu için içten bir üslubu vardır. Dolayısıyla öznellik hakimdir. Biyografilerde ise yaşayan ve yazan farklı kişiler olduğundan resmi bir üslubu vardır. Nesnellik hakimdir.

YAPITLARI:

Kapalı Çarşı, Evler, Arada, İki başına Yürümek, Eski Toprak, Divane ( şiir).
Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, Edebiyatımızda Yazarlar Sözlüğü (inceleme).
Yıldızlara Bakmak, Üç Turunçlar, Gece Aşevi ( radyo oyunları).

Eserleri:

Seviyye Talip, Handan, Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Sonsuz Panayır, Yot Palas Cinayeti, Ta­tarcık, Sinekli Bakkal (roman)
Dağa Çıkan Kurt (öykü)
Mor Salkımlı Ev, Türkün Ateşle imtihanı (anı)

YAPITLARI:

Türk Edebiyatı’nda İlk Mutasawıfiar,Türk Edebi­yatı Tarihi.Türk Saz Şairleri Antolojisi (inceleme kitapları, makaleler)

Eserleri:

Kızıl Elma, Yeni Hayat, Altın Işık ( şiir)
Türkçülüğün Esasları, Türk Medeniyeti Tarihi (inceleme)
Türkleşmek, islamlaşmak, Muasırlaşmak ( Makale)
Malta Mektupları ( mektup)

1 .Kendi Gök Kubbemiz (1961)
2. Eski Şiirin Rüzgarıyla (1962)
3. Rubailer ve Hayyam Rubailerini Türkçe Söyleyiş (1963)
4. Aziz İstanbul (1964)
5. Eğil Dağlar (1966)
6. Siyasi Hikâyeler (1968)
7. Siyasi ve Edebi Portreler (1968)
8. Edebiyata Dair (1971)
9. Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım (1973)
10. Tarih Musahabeleri (1975)
11. Bitmemiş Şiirler (1976)
12. Mektuplar – Makaleler (1977)

Eserleri:

Eşkal-ı Zaman, Gülüp ağladıklarım, Şehir Mek­tupları (fıkra)
Falaka, Gecelerim ( anı)
İlk Büyük Muharrirlerinden Şinasi ( monografi)